Wa ri chak’ kutzukuj utz’ wachil, chuj’je kutzuju’j chike taq’ ri winaq. Arte Esteban Cardona / Fotos Cero Market

Por Grecia Ortíz

gortiz@lahora.com.gt

Cero Market Maj’ ri majb’al che ri Market jun chak xta´ q’exik’ xa rumal upatan chike taq’ ri alaxik k’iq’asaj ri jastaq’ ustaj’, are wa, kutzukuj kokik pa taq’ nimaq’ taq loq’b’al rech’ Paxil Kayala’ kutobej ri aj chakib’ rech’ jun tobanik’ ri winaq pa taq le jalajoj komon tinamit chikach utz’wachil

Ri utaq’echik’ jun kayib’al nich’ je wa xokik, rumal taq’ kichomab’al taq ri aj iximulew, are Pedro Cuevas y Maria Orellana, are wa xq’itzuquj jun jastaq’ k’a’k chike taq le winaq.

Xa je wa pa jun tzijonik ku’q ri La Hora, Cuevas xu tzijoj ruk ri roxoq’il kolik wa jun chak jun kayib’al, ri upatan are kot’banik puwi taq’ le jastaq’ ma ni ustaq’ chuqje ri maj ri ubantajik wa ri chakach’ rech’ taq katwowik; ri chomab’al xutorib’ are taq’ xalaxik ri kalq’ual.

Are wa ri jastaq’ xmajtajik’ ruk Market, are wa xkistaq wa ri q’istajk’anoq’ pa we Antigua Guatemala 2019.

Wa ri chakunik kutzukuj utz’wachil, utob’anik puwi taq’ le winaq’. Arte Esteban Cardona / Foto Cero Market

Kitaq’ wa le jastaq’ riq’itajik qech’ taq nichaq’ taq kayib’anel, nab’e maj qa’jastaq’ rech’ waim, ri qachomabal are wa qataqej. Je ri taqbexik ko ub’antajik are taq xtaqexik’” xunatajsaxik.

Chuje’ xq’stajik’ naj’taq’xik, xqi chujuj ri kiwa, are taq’ wa ri jastaq’ re taq’ upaja chuqje ri xqitaqej ukutik’ chike taq le winaq jalajoj taq jastaq chike taq’ le winaq.

Pa le q’axel taq’ jastaj are wa le Instagram, katik’ chike taq’ ri jastaq’ k’olik pa taq’ wa ri jastaq’ are wa ri Q’inaq, linaza, ri avena je ri nichaq’ je wa ri shampoo nich’ barra je ri kok’ xuje ri rasuradoras retambal’ je ch’ajb’al chia’aj rech’ bambú.

Xuje’ riqitajik ri jastaq nichaq’ chike taq’ ri aj chakunelab’

Jun junab’ qanoq’, ri kayibal tz’apixix kitaq’ q’ij xarumal wa ri kaxayab’il covid19, je wa taq ri kayib’al xtaqexik utzujuxik pa taq’ le redes sociales, “Wa taq le jastaq xb’e pa le online, nab’e ma jun kajawanik xq’ax le q’ij kotaq’ wa le winaq’ kajawanik are chanim kito’ ri keyoq’ pa le ja q’olb’al ri tijowik chike taq’ ri nichaq’ rech’ ri ajchakib’.”

Cuevas kubij, are wa sibalaj utz’ upatan, je wa ubantajik, xubinaj’ rajwaxik ri jasq’ nim uk’utik choch’ ri kaslemal rech’ taq’ winaq’, je wa ri ni ub’antajik chiq’e je wa ri ub’antajik’ chu’je qubano kax’ chike taq’ nitzaq’ jastaq’ pikwi taq’ nich’aq taq’ kyibal are tobanik’ pikiwi ri taq’ plástico xa jun ukojik.

Jun chike taq ri jastaq’ kopan chumpam are wa jun chomanik pikiwi taq’ ri alaxik, xajewa kriq’om taq ri utz’ wachil noj mal kojopanik chupam ri utz’ chomanik.

Are ri na’aj panoq’, sibalaj’ utz’ upatan kutzujuj nim raq’alen ri jastaq’ chuje jalajoj, are taq’ chuqje’ taq’ jalajoj pa taq’ nimaq’ qa’tinamit.

Chupam wa ri jastaq’ kariq’o pa taq’ kayib’al. Foto La Hora / Cero Market

Cuevas are k’ubano ronojel taq’ q’ij pa le kayibal, are taq’ ri roxoqil kachapanik’, je tajin kutoo pa taq’ wa le chak’ k’ubano junamam k’eb ruk.

Are wa ri kibantajik ri taq ri jastaq’ piq’wi maj utz’ kuyao ri jalajoj, xuje ri aj tzijonem, je taq ri winaq’ kotaq’ ri uzt’ wachil je sibalaj kjorik.

Je Kuri are taq’ xtaq’exik sibalaj kax, Cuevas xbij noj mal, are wa xkibij nojim nojim kuk’ taq ri ajloq’om tajin katamaj ri qiwach’ kotaq’ ri riqo’om ib’ k’bano je tajin kitzukuj utz’wachil.

Tajin Kekiyik’ ruk utz’ a chomab’al pa kwi ri qawinaq’

Je kuri ri al Marina Orellana,Xbij are taq’, are wa ri kayib’al nich’, are tajin kbinik ruk utz’ ub’antajik je ruk chuq’ubal pwii taq’ ri winaq’ tajin kutzukuj natajsaxik ruk’ taq aj’ iximulew.

We koj’ wa le chomab’al pwi taq’ le winaq are taq’ ki chomaj cheri, ri chomab’al pwi taq’ ri taq’ kynel tajin kitzijoj, je kut’ kitzukuj ri utz’ wachil pkiwi ri jastaq’ tajin kab’antajik ruk taq’ kaxlolil”, xkib’ij

Ri alaxik tajin kitzukuj utz’ wachil pa taq’ le kaslemal, ch’uje taq’etalik pa taq le loq’oj riqitajik utz’wachi.

Cero Market jun chomab’al achikab’al utz’wachil chike taq le Kamolib’ Foto La Hora/Cero Market

¿Ja wi qariq’tajwi?

Ri nab’e loq’b’al kariqo’ pa le 4ta calle poniente número 17 en el centro Comercial María en Antigua Guatemala, xuje’ kope le nim q’ab’ 4:00 b’emb’al iq’ are sábado y domingo xje xuta pa taq’ jalajoj jastaq’ je línea pa Instagram y Facebook, xuje kojik, chootaq’ ri jastaq’ je ri qaxel tzij pa rech’ ri kayib’al 7832-8563.

Puede leer en castellano

Grecia Ortíz
Periodista y Comunicadora de la Universidad de San Carlos de Guatemala. Reportera para el Diario La Hora desde 2015. En la actualidad realiza contenido para La Hora Voz del Migrante, en temas de interés para la comunidad migrante en Estados Unidos.
Artículo anteriorCero Market, atzan jun temb’il kye k’aẍjel b’a’nq’ay ex tu’n ch’ixpet nab’il
Artículo siguienteCero Market, jun kajilal richin tikojil aq’alil chuqa’ jun jaloj retamab’alil wäch